12 owoców Ducha Świętego – pełna lista z wyjaśnieniem

12 owoców Ducha Świętego to trwałe postawy i cechy charakteru, które rodzą się w duszy chrześcijanina otwartego na działanie Boga. Tradycyjna lista pochodzi z Listu św. Pawła do Galatów i została rozwinięta przez Kościół katolicki do pełnej dwunastu pozycji, potwierdzonej w Katechizmie Kościoła Katolickiego. Poznanie każdego owocu pomaga zrozumieć, jak wiara przekłada się na codzienne życie i relacje z innymi ludźmi.

Czym są owoce Ducha Świętego – definicja i pochodzenie

Owoce Ducha Świętego to doskonałości duchowe kształtowane przez Ducha Świętego w sercu człowieka, stanowiące zapowiedź chwały wiecznej. Zgodnie z Katechizmem Kościoła Katolickiego w punkcie 1832, owoce są znakami autentycznego działania Boga w naszej duszy. Nie są one punktem wyjścia chrześcijańskiego życia, ale rezultatem konsekwentnego zawierzenia się Duchowi Świętemu i życia w łasce uświęcającej.

Biblijna podstawa – List do Galatów 5,22-23

Fundamentem nauki o owocach Ducha Świętego jest List do Galatów 5,22-23 z Biblii Tysiąclecia, w którym św. Paweł Apostoł wymienia pierwsze dziewięć owoców. W greckiej wersji oryginalnej tekst zawiera: miłość, radość, pokój, cierpliwość, uprzejmość, dobroć, wierność, łagodność i opanowanie.

Zdanie św. Pawła brzmi: „Owocem zaś Ducha jest: miłość, radość, pokój, cierpliwość, uprzejmość, dobroć, wierność, łagodność, opanowanie” (Ga 5,22-23). To sformułowanie podkreśla, że owoce nie pochodzą z własnego wysiłku człowieka, lecz wyrastają z działania Ducha Świętego w tych, którzy żyją w wierze.

Skąd wzięła się liczba dwanaście

Rozszerzenie listy z dziewięciu do dwunastu owoców pochodzi z tradycji łacińskiej, szczególnie z Wulgaty – łacińskiego przekładu Biblii dokonanego przez św. Hieronima. Średniowieczne opracowania teologiczne, wspierane przez nauczanie Kościoła, dodały trzy owoce: skromność, wstrzemięźliwość i czystość. Liczba dwanaście ma głębokie znaczenie symboliczne – nawiązuje do dwunastu pokoleń Izraela i dwunastu apostołów, podkreślając pełność i doskonałość duchową.

Sobór Trydencki (1545-1563) potwierdził tradycyjną wersję rozszerzoną, a współczesny Katechizm Kościoła Katolickiego utrzymuje tę listę jako oficjalną naukę Kościoła. Ta długa tradycja patrystycznej refleksji, wspierana przez nauczanie Kościoła, gwarantuje autentyczność i głębokie wkorzeniowanie tej nauki w katolickiej teologii.

Pełna lista 12 owoców Ducha Świętego

Oto kompletna lista 12 owoców Ducha Świętego z łacińskimi nazwami i polskimi odpowiednikami:

Tradycyjna katolicka nauka dzieli te dwanaście owoców na trzy grupy po cztery, odpowiadające trzem głównym kierunkom życia duchowego:

• Pierwsze cztery owoce (Ga 1-4) – relacja z Bogiem: miłość, radość, pokój, cierpliwość
• Drugie cztery (Ga 5-8) – relacje międzyludzkie: uprzejmość, dobroć, wierność, łagodność
• Trzecie cztery (Ga 9-12) – panowanie nad sobą: opanowanie, skromność, wstrzemięźliwość, czystość

Szczegółowe wyjaśnienie każdego owocu

Miłość (caritas) – fundament wszystkich owoców

Miłość jest pierwszym i najwznioślejszym z owoców Ducha Świętego. W nauczaniu św. Pawła z 1 Listu do Koryntian (1 Kor 13) miłość (caritas) zostaje opisana jako największa cnota – wyższa od wiary i nadziei. To nie jest uczucie, lecz świadoma decyzja woli, by szukać dobra drugiego człowieka, niezależnie od tego, czy nas lubi, czy nas lubi. Jezus w Kazaniu na Górze i w nauce o Miłosiernej Samarytaninie ukazuje, że miłość do bliźniego, zwłaszcza do słabszych i odrzuconych, jest wyrazem miłości do Boga.

Radość (gaudium) – więcej niż zwykłe szczęście

Radość, którą obiecuje Duch Święty, różni się zasadniczo od szczęścia zależy od zewnętrznych okoliczności. To głębokie zadowolenie i pokój ducha płynące ze świadomości, że jesteśmy kochani przez Boga i że nasze życie ma transcendentny sens. Nawet chrześcijanin doświadczający bólu fizycznego czy smutku może nosić w sercu tę radość – wynika to z pewności Bożych obietnic i nadziei na zmartwychwstanie. Psalmista mówi: „Obfitość radości w Twoim obliczu” (Ps 16,11).

Pokój (pax) – wewnętrzna harmonia i zgoda z Bogiem

Pokój, który daje Duch Święty, to pax Christi – pokój Chrystusa, który przekracza wszelkie rozumienie (Flp 4,7). To nie tylko brak konfliktów, ale pełna harmonia wewnętrzna, wyrażająca się w godz​eniu się z samym sobą, z Bogiem i z innymi ludźmi. Chrześcijanin żyjący w pokoju nie ulega lękom, pretensji czy rozgoryczeniu, ponieważ zaufał Bożej opatrzności.

Cierpliwość (patientia) – wytrwałość w trudnościach

Cierpliwość to nie bierna rezygnacja wobec złego, ale aktywna wytrwałość, která nie poddaje się w obliczu trudności. Jest to owoc dla tych, którzy doświadczają ucisku, samotności czy niepowodzeń. Św. Paweł pisał o „radosnym cierpieniu za Chrystusa” (Kol 1,24), pokazując, że cierpliwość połączona z wiarą staje się źródłem duchowego wzrostu. Owoc cierpliwości polega na wytrwaniu w cierpieniu bez utraty wiary i nadziei.

Uprzejmość (benignitas) – życzliwość w relacjach

Uprzejmość to zdolność do bycia miłym, przyjaznym i gościnnym wobec wszystkich, szczególnie wobec tych, którzy są wyczerpani, chorzy lub samotni. Manifestuje się ona w małych gestach: uśmiechu, słuchaniu bez osądzania, pomocy w czynnościach dnia codziennego. Jezus uosabiał tę uprzejmość, siedząc przy studni z Samarytanką (J 4) czy przytulając dzieci wbrew niezadowoleniu uczniów (Mk 10,13-16).

Dobroć (bonitas) – aktywna troska o bliźniego

Dobroć różni się od uprzejmości tym, że to działanie, a nie tylko usposobienie. To owoc, który motywuje do konkretnych czynów miłosierdzia: nakarmienia głodnego, napojenia spragnionego, odwiedzenia więźnia (Mt 25,31-46). Św. Tomasz z Akwinu nauczał, że dobroć to woli dobra dla drugiego i gotowość działania dla jego realizacji. To owoc, który sprawdza się w życiu parafialnym i w zaangażowaniu społecznym.

Wierność (longanimitas) – stałość wobec Boga i ludzi

Wierność to konsekwencja i trwałość w wypełnianiu zobowiązań, zarówno wobec Boga (modlitwa, sakramenty, pełnienie przykazań), jak i wobec ludzi (rodzina, przyjaźnie, obowiązki zawodowe). Jest to owoc szczególnie wartościowy w kulturze zmienności i doraźności. Chrześcijanin wiąry pozostaje wierny Bogu nawet w chwilach zwątpienia, a wiąry przyjaciołom nawet gdy są im niepotrzebni.

Łagodność (mansuetudo) – opanowanie emocji

Łagodność to umiejętność panowania nad gniewem i agresją. Nie oznacza słabości – Jezus, który wyrzucił handlarzy ze świątyni (Mt 21,12-13), równocześnie nauczał łagodności wobec grzeszników. Owoc łagodności to potęga opanowania, umiejętność być stanowczym bez bycia okrutnym, bronić swoich granic bez krzywdzenia innych.

Opanowanie (modestia) – równowaga ducha

Opanowanie to harmonijne równowaga między przeciwnościami: między ufnością a pokorą, między działaniem a contemplacyjnym czuwaniem, między radością a smutkiem. To owoc rozsądku i równowagi, który chroni przed skrajnościami. Chrześcijanin obdarzony opanowaniem nie ulega euforiom ani depresji, lecz utrzymuje stały kurs duchowy niezależnie od okoliczności.

Skromność (humilitas) – prawdziwy obraz siebie

Skromność, według św. Tomasza z Akwinu, to virtus, która przyczynia się do innych cnót, wyrażając się w realistycznym widzeniu siebie – ani zbyt wysoko, ani zbyt nisko. Skromny chrześcijanin uznaje swoje talenty jako dar od Boga i swoje słabości jako wyzwanie do wzrostu. Skromność stanowi fundamentem wiary: „Błogosławieni ubodzy duchem” (Mt 5,3) – ci, którzy wiedzą, że bez Boga nic nie mogą.

Wstrzemięźliwość (continentia) – panowanie nad pożądaniem

Wstrzemięźliwość to owoc szczególnie istotny we współczesnym świecie pełnym pokus konsumpcji, seksualizmu i uzależnień. To zdolność do mówienia „nie” pożądaniom, które są złe lub nieproduktywne, oraz do panowania nad apetytami i impulsami. Nie oznacza ascezy dla samej ascezy, lecz wolną decyzję podporządkowania swoich pragnień wyższemu dobru – dobru duszy i relacji z Bogiem.

Czystość (castitas) – integralność osoby

Czystość to owoc integralności osoby, czyli zgodności między tym, co mówimy, czujemy i robimy. Według nauczania katolicko-chrześcijańskiego czystość nie jest wrogością wobec ciała, lecz jego właściwym użyciem zgodnie z Bożym planem. Dla małżonków czystość wyraża się w wierności i szacunku. Dla osób samotnych – w powstrzymaniu się od aktów seksualnych poza małżeństwem. Dla wszystkich – w czystości myśli i słowa, bronieniu się przed pornografią i luksurią.

Owoce a dary Ducha Świętego – kluczowe różnice

Często na katechezie i w przygotowaniu do bierzmowania owoce Ducha Świętego są mylone z darami. To zrozumiałe, bo oba pochodzą od Ducha Świętego i są ściśle powiązane. Jednak różnica jest fundamentalna.

Siedem darów Ducha Świętego – przypomnienie

Siedem darów Ducha Świętego, wymieniane w Izajaszu 11,2-3, to: mądrość, rozum, rada, męstwo, umiejętność, pobożność i bojaźń Boża. Dary są dyspozycjami, czyli zdolnościami i możliwościami, które Duch Święty daje człowiekowi. Można je porównać do narzędzi w ręku rzemieślnika – są potencjałem, możliwością, którą trzeba rozwinąć i wykorzystać.

Dary otrzymujemy szczególnie w sakramencie bierzmowania, choć pracują w nas od chrztu. Przykładowo: dar męstwa to zdolność do bycia odważnym, dar mądrości to zdolność do widzenia rzeczy z Bożego punktu widzenia.

Jak dary prowadzą do owoców

Owoce Ducha Świętego są efektem korzystania z darów. Gdy człowiek aktualnie posługuje się darem męstwa (bycia dzielnym), owocem jest cierpliwość i wierność wobec swych zobowiązań. Gdy posługuje się darem mądrości (głębokim rozumowaniem), owocem jest pokój i opanowanie. Relacja jest więc instrumentalna: dary = narzędzia; owoce = rezultat pracy tymi narzędziami.

Możemy to zobrazować w tabeli porównawczej:

Owoce Ducha Świętego a błogosławieństwa ewangeliczne

Jeszcze jedna ważna relacja dla pełnego zrozumienia owoców to ich powiązanie z błogosławieństwami ewangelicznymi, czyli ośmioma obietnicami szczęścia sformułowanymi przez Jezusa w Kazaniu na Górze (Mt 5,3-12).

Osiem błogosławieństw z Kazania na Górze

Błogosławieństwa to: ubodzy duchem, opłakujący, cisi (łagodni), łakniący sprawiedliwości, miłosierni, czystego serca, szukający pokoju, prześladowani dla sprawiedliwości. Każde z nich zawiera paradoks: od świata rzeczywiście wynoszącego się z taką postawą, a jednak Jezus mówi, że tak postępujący otrzymają Królestwo Niebieskie.

Wzajemne powiązania i różnice

Błogosławieństwa i owoce są komplementarne. Błogosławieństwa opisują postawy i drogi do szczęścia wiecznego – to bardziej nakazowe, to cel, do którego dążymy. Owoce Ducha Świętego opisują cechy i skutki życia w bliskości z Bogiem – to opisowe, to to, co się w nas dokonuje dzięki Duchowi.

Na przykład: błogosławieństwo „Błogosławieni miłosierni” (Mt 5,7) to nawołanie do praktykowania miłosierdzia. Owoc „dobroć” (bonitas) to to, że człowiek żyjący w łasce naturalnie dąży do czynienia dobra. Błogosławieństwo „Błogosławieni szukający pokoju” to wezwanie do budowania pokoju. Owoc „pokój” (pax) to wewnętrzna harmonia człowieka żyjącego w zgodzie z Bogiem.

Jak rozpoznać owoce Ducha Świętego w swoim życiu

Każdy chrześcijanin może sprawdzić, w jakim stopniu owoce Ducha Świętego rozwijają się w jego duszy. To nie jest kwestia doskonałości – żaden człowiek poza Jezusem nie osiąga pełni owoców. Ale można obserwować postęp i trendy.

Rachunek sumienia przez pryzmat owoców

Tradycyjny rachunek sumienia, szczególnie stosując metodę ignacjańską, można skoncentrować na konkretnych owocach. Zamiast pytać się „czy grzeszyłem przez nieposłuszeństwo?”, można pytać: „Czy rozwijam owoc miłości? Czy byłem łaskawy? Czy okazałem dobroć słabszemu?” Ten sposób rachunek sumienia bardziej ukazuje wzrost duchowy niż tylko listę zaniedbań.

Praktyka: każdy tydzień poświęcony jednemu owocowi. W poniedziałek medytacja nad miłością i czytanie 1 Kor 13. We wtorek nad radością, czytanie słów Jezusa o radości. Każdego wieczora rachunek sumienia dotyczący tego konkretnego owocu. Następnego tygodnia – kolejny owoc.

Praktyczne znaki obecności Ducha Świętego

Obecność owoców można rozpoznać po konkretnych zachowaniach i emocjach:

• Miłość – jesteś gotów do poświęceń dla dobra drugiego, nawet gdy jest to kosztowne
• Radość – masz głębokie zadowolenie z życia, nawet wobec trudności
• Pokój – nie obawiasz się przyszłości, zaufałeś Bożej opatrzności
• Cierpliwość – potrafisz czekać i wytrwać bez frustracji i gniewu
• Uprzejmość – naturalne jest dla ciebie bycie miłym i życzliwym wobec wszystkich
• Dobroć – aktywnie szukasz sposobów, by pomóc tym, którzy cierpią
• Wierność – pozostajesz lojalny wobec swoich zobowiązań bez wahań
• Łagodność – potrafisz bronić swoich granic bez gniewu i agresji
• Opanowanie – zachowujesz równowagę emocjonalną w trudnych sytuacjach
• Skromność – wiedząc o swoich talentach, nie pozwalasz sobie na pychę
• Wstrzemięźliwość – potrafisz mówić „nie” pokuszeniom i złym popędom
• Czystość – Twoje myśli, słowa i czyny są spójne z Bożym planem dla Twojego ciała

Jak rozwijać owoce Ducha Świętego – praktyczny przewodnik

Owoce nie pojawiają się automatycznie. Wymagają świadomego współdziałania z Duchem Świętym. Oto praktyczne kroki.

Modlitwa i sakramenty jako fundament

Wszystkie owoce Ducha Świętego wyrośnięty z łaski uświęcającej, którą otrzymujemy szczególnie przez sakramenty:

• Chrzest – początkowa łaska, narodziny ducha w Chrystusie
• Eucharystia – pokarm duchowy, codzienna więź z Chrystusem
• Spowiedź – oczyszczenie z grzechów, przywrócenie łaski po upadkach
• Bierzmowanie – pełnia darów Ducha Świętego, umacnianie się w wierze

Poza sakramentami kluczowa jest modlitwa. Nie chodzi o długie monologi, ale o rozmowę z Bogiem. Kilka minut codziennie, szczególnie przed snem i po przebudzeniu. Czytanie Biblii – nie pędem, ale Lectio Divina, czyli świadome czytanie, medytacja i modlitwa nad Słowem.

Codzienne ćwiczenia duchowe

Owoce rozwijają się przez praktykę. Oto konkretne ćwiczenia:

1. Miłość – codziennie: one konkretny akt miłosierdzia (telefon do starej ciotki, uśmiech dla nieprzyjemnego współpracownika)
2. Radość – każdego ranka wdzięczność za trzy rzeczy z wczorajszego dnia
3. Pokój – medytacja wieczorna, oddanie dnia Bogu i zaufanie Jego planowi
4. Cierpliwość – świadome niezreagowanie na prowokację; czekanie bez narzekania
5. Uprzejmość i dobroć – dwa razy tygodniowo: wolontariat, pomoc sąsiadowi lub rodzinie
6. Wierność – codzienny rachunek sumienia dotyczący wypełnienia zobowiązań
7. Łagodność i opanowanie – ćwiczenia oddychania i wizualizacji przed konfliktowymi sytuacjami
8. Skromność – modlitwa: „Panie, pokaż mi moję prawdę – kim jestem bez Ciebie?”
9. Wstrzemięźliwość – jeden dzień postu tygodniowo, rezygnacja z przyjemności dla ćwiczenia woli
10. Czystość – ochrona oczu i uszów przed pornografią i niecnością; świadomy wybór mediów

Ważne jest też poczucie wspólnoty. Dołącz do grupy modlitewnej parafii, uczestniczyj w rekolekcjach, poszukaj duchowego opiekuna (księdza lub zakonnika). Wzrost duchowy jest bardziej pełny we wspólnocie wiary.

Owoce Ducha Świętego na bierzmowanie – co warto wiedzieć

Dla uczniów przygotowujących się do sakramentu bierzmowania lista 12 owoców Ducha Świętego jest obowiązkową wiedzą.

Dlaczego to temat egzaminacyjny

Bierzmowanie to sakrament dojrzałości chrześcijańskiej. Kandydat powinien rozumieć, do jakich wewnętrznych zmian zobowiązuje się, przyjmując Ducha Świętego w pełni mocy. Owoce Ducha Świętego pokazują dokładnie to: nie jest to tylko emocjonalna ceremonia, ale zobowiązanie do wzrostu w konkretnych cnotach i cechach charakteru.

Egzaminator zwykle pyta:

• „Wymień wszystkie 12 owoców Ducha Świętego”
• „Co to są owoce Ducha Świętego?”
• „Różnica między owocami a darami Ducha Świętego”
• „Jaki owoc Ducha Świętego chciałbyś rozwijać szczególnie?”
• „Gdzie w Biblii znajduje się podstawa nauki o owocach?”

Jak zapamiętać wszystkie dwanaście owoców

Metoda 1: Podział na grupy

Podziel na trzy czwórki (4+4+4), pamiętaj, że każda grupa ma swoją tematykę:

Grupa 1 – Relacja z Bogiem: miłość, radość, pokój, cierpliwość
Grupa 2 – Relacja z ludźmi: uprzejmość, dobroć, wierność, łagodność
Grupa 3 – Panowanie nad sobą: opanowanie, skromność, wstrzemięźliwość, czystość

Metoda 2: Skojarzona para

Zapamiętaj je w parach:

• miłość + radość (serce)
• pokój + cierpliwość (spokój ducha)
• uprzejmość + dobroć (życzliwość)
• wierność + łagodność (opanowanie)
• opanowanie + skromność (rozsądek)
• wstrzemięźliwość + czystość (czystość ciała i ducha)

Metoda 3: Akronim

Utwórz zdanie z pierwszych liter: MRP C U D W Ł O S W C

„Mój Rozumny Pan Ciągle Uczy Dobrem Wiernej Łagodnej Osoby Skromną Wstrzemięźliwą Czystą”

FAQ

Jakie są 12 owoców Ducha Świętego?

Dwanaście owoców Ducha Świętego to: miłość, radość, pokój, cierpliwość, uprzejmość, dobroć, wierność, łagodność, opanowanie, skromność, wstrzemięźliwość i czystość. Lista pochodzi z tradycji łacińskiej (Wulgata) i jest potwierdzona przez Katechizm Kościoła Katolickiego w punkcie 1832. Pierwsze dziewięć wymienia św. Paweł w Liście do Galatów 5,22-23, a trzy ostatnie zostały dodane przez tradycję patrystyczną.

Czym różnią się owoce Ducha Świętego od darów Ducha Świętego?

Dary Ducha Świętego (jest ich siedem: mądrość, rozum, rada, męstwo, umiejętność, pobożność i bojaźń Boża) to dyspozycje i zdolności dane przez Boga, które uzdalniają człowieka do działania. Owoce Ducha Świętego natomiast to efekty i przejawy życia według tych darów – trwałe cechy charakteru, które można zauważyć w zachowaniu chrześcijanina. Można powiedzieć, że dary to narzędzia, a owoce to rezultat ich wykorzystania.

Skąd pochodzi lista owoców Ducha Świętego w Biblii?

Podstawą biblijną jest List do Galatów 5,22-23, gdzie św. Paweł Apostoł wymienia pierwsze dziewięć owoców (w greckim oryginale). Tradycja łacińska (Wulgata) rozszerzyła tę listę do dwunastu, a Sobór Trydencki i późniejszy Katechizm Kościoła Katolickiego tę rozszerzoną wersję potwierdziły. Znaczenie liczby dwanaście nawiązuje do dwunastu pokoleń Izraela i symbolizuje pełność i doskonałość.

Jak zapamiętać wszystkie 12 owoców Ducha Świętego?

Najskuteczniejsza metoda to podział na trzy grupy po cztery: pierwsza czwórka dotyczy relacji z Bogiem (miłość, radość, pokój, cierpliwość), druga relacji z ludźmi (uprzejmość, dobroć, wierność, łagodność), trzecia opanowania siebie (opanowanie, skromność, wstrzemięźliwość, czystość). Można też uczyć się par skojarzeń, np. uprzejmość-dobroć, wstrzemięźliwość-czystość, albo stworzyć akronim z pierwszych liter.

Czy owoce Ducha Świętego to temat na egzamin przed bierzmowaniem?

Tak, lista 12 owoców Ducha Świętego jest jednym z podstawowych zagadnień w katechezie przygotowującej do sakramentu bierzmowania. Kandydaci powinni umieć wymienić wszystkie dwanaście, podać ich znaczenie oraz odróżnić owoce od darów Ducha Świętego. Zrozumienie owoców pokaże dojrzałość kandydata w rozumieniu, że bierzmowanie to nie tylko ceremonia, ale zobowiązanie do duchowego wzrostu.

Jak rozwijać owoce Ducha Świętego w codziennym życiu?

Owoce Ducha Świętego rozwijają się przez regularne życie sakramentalne (spowiedź, Eucharystia), modlitwę, czytanie Pisma Świętego i świadome ćwiczenie konkretnych cnót. Pomocny jest regularny rachunek sumienia oraz uczestnictwo we wspólnocie parafialnej lub grupach modlitewnych, gdzie można wzrastać razem z innymi. Praktyka: każdy tydzień skupiaj się na jednym owocu, medytuj nad nim, czytaj Biblię na ten temat i dokonaj praktycznych gestów jego rozwijania.

Czy każdy chrześcijanin ma owoce Ducha Świętego?

Według nauczania katolickiego owoce Ducha Świętego są dostępne każdemu, kto żyje w łasce uświęcającej i jest otwarty na działanie Boga. Jednak ich poziom i widoczność zależy od osobistego zaangażowania w życie duchowe – im bardziej człowiek współpracuje z Duchem Świętym poprzez modlitwę i sakramenty, tym wyraźniej owoce uwidaczniają się w jego charakterze i czynach. To proces całożyciowy, a doskonałość w owocach osiąga się dopiero w niebie.

Jaki jest związek owoców Ducha Świętego z błogosławieństwami z Kazania na Górze?

Osiem błogosławieństw (Mt 5,3-12) i dwanaście owoców Ducha Świętego są wzajemnie powiązane jako dwa różne, ale komplementarne opisy życia ewangelicznego. Błogosławieństwa ukazują postawy i drogi do szczęścia wiecznego, na które powinniśmy dążyć. Owoce Ducha Świętego natomiast opisują wewnętrzne cechy i skutki życia w bliskości z Bogiem – to to, co się w nas dokonuje dzięki Jego działaniu, gdy odpowiadamy na Jego łaskę.

Adam Kaczmarek

Mieszkaniec Krzyżanowic i aktywny członek rady parafialnej. Od wielu lat zaangażowany w życie lokalnej wspólnoty. Na stronie parafialnej dba o to, abyście zawsze mieli dostęp do najważniejszych ogłoszeń, a także dokumentuje wydarzenia w naszej galerii. Prywatnie pasjonat historii regionalnej i miłośnik pieszych wędrówek.