Post w piątek co wolno jeść to jedno z kluczowych pytań dla praktykujących katolików. Odpowiedź jest jasna: zakaz dotyczy wyłącznie mięsa zwierząt lądowych i ptaków, natomiast ryby, nabiał, jaja i owoce morza są w pełni dozwolone. Artykuł wyjaśnia przepisy Kodeksu Prawa Kanonicznego, praktyczne zasady wstrzemięźliwości od pokarmów oraz pokazuje, kto jest zwolniony z obowiązku postu – a wszystko to w kontekście tradycji Kościoła katolickiego w Polsce.
Co znajdziesz w artykule
- Czym jest post w piątek i skąd się wywodzi?
- Post w piątek – co wolno jeść według Kościoła?
- Różnica między wstrzemięźliwością a postem ścisłym
- Kto jest zwolniony z postu w piątek?
- Post w Wielkim Poście i Adwencie – czy jest surowszy?
- Praktyczne przepisy na posty – co gotować w piątek?
- Post piątkowy a duchowość – dlaczego to ważne?
- Najczęściej zadawane pytania o post w piątek
- Czy w piątek post można jeść ryby?
- Czy post w piątek dotyczy każdego tygodnia czy tylko Wielkiego Postu?
- Czy w piątek można jeść nabiał i jaja?
- Kto nie musi przestrzegać postu w piątek?
- Czy kurczak jest zakazany w piątek post?
- Czym różni się post ścisły od wstrzemięźliwości?
- Czy można zastąpić post piątkowy inną formą pokuty?
- Czy bulion mięsny łamie post w piątek?
Czym jest post w piątek i skąd się wywodzi?
Post w piątek ma głębokie korzenie w teologii chrześcijańskiej i historii Kościoła. Piątek jest dniem pamiątki śmierci Jezusa Chrystusa na krzyżu, dlatego wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych stała się wyrażeniem czci wobec tego wydarzenia. Tradycja sięga pierwszych wieków chrześcijaństwa – już w Didache (ok. 70-120 r. n.e.), jednym z najstarszych dokumentów chrześcijańskich, wspominane są posty środowy i piątkowy jako praktyki wspólnoty wiernych.
Biblijne i historyczne korzenie postu piątkowego
W czasach wczesnego chrześcijaństwa post był formą solidarności z cierpiącym Chrystusem i sposobem na umartwienie ciała na chwałę Boga. Praktyka ta ewoluowała przez wieki – od całkowitego powstrzymania się od pokarmów (post suchy) do bardziej miłosiernej formy, którą znamy dziś. Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 roku w kanonie 1251 określił, że wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych to obowiązek wszystkich wiernych, którzy ukończyli 14. rok życia. Kanon ten stanowi podstawę prawną dzisiejszych praktyk postnych w Kościele katolickim na całym świecie.
Post piątkowy w tradycji Kościoła katolickiego w Polsce
W Polsce obowiązek postu piątkowego ma szczególne znaczenie. Konferencja Episkopatu Polski wydała w 1979 roku wytyczne, które zalecały wstrzemięźliwość w każdy piątek roku – nie tylko w Wielkim Poście. To rozporządzenie podkreśla wielowiekową tradycję polskiego katolicyzmu i jego wierność naukom Kościoła. Dzisiaj, w 2026 roku, okolo 87 procent populacji Polski deklaruje się jako katolicy, a tradycja piątkowego postu pozostaje żywą praktyką w polskich domach, klasztorach i wspólnotach parafialnych.
Post w piątek – co wolno jeść według Kościoła?
Przepisy dotyczące postu w piątek są precyzyjnie określone w prawie kanonicznym, jednak dla wielu wiernych pozostają źródłem wątpliwości. Kluczem do zrozumienia jest fakt, że obowiązek dotyczy wstrzemięźliwości od mięsa – a mięso oznacza wyłącznie tkanki zwierząt lądowych i ptaków.
Produkty dozwolone w piątkowy post
Lista produktów, które można swobodnie spożywać w piątek, jest znacznie dłuższa niż mogłoby się wydawać. Dozwolone są wszystkie ryby – zarówno słodkowodne (pstrąg, karp, pstrąg) jak i morskie (dorsz, halibut, łosoś). Owoce morza takie jak małże, krewetki, kalmary, ośmiornice i homary są w pełni dozwolone i stanowią doskonałą alternatywę dla osób pragnących urozmaicić piątkowy stół. Produkty mleczne nie są objęte zakazem – można spożywać mleko, jogurty, sery, masło i śmietanę. Jaja w dowolnej formie (gotowane, smażone, w cieście) są dozwolone, podobnie jak wszystkie warzywa, owoce, pieczywo, kasze, makarony i strączkowe (fasolę, soczewicę, groszek). Oliwa, olej roślinny, przyprawy i składniki pomocnicze nie stanowią problemu.
W Polsce tradycyjnie łączy się piątkowy post z rybą – praktyka ta ma zarówno religijne jak i kulinarne uzasadnienie. Śledź, karp, dorsz i okoń stały się symbolami piątkowego stołu, a tradycja gdańska wiąże się szczególnie z bogatą historią rybołówstwa i handlu rybą w Trójmieście.
Produkty zakazane – od czego trzeba się powstrzymać
Zakaz mięsa jest absolutny i dotyczy wszystkich form tkanki mięsnej zwierząt lądowych i ptaków. Zakazane są: wołowina, wieprzowina, baranina, kozie mięso, królik, dziczyzna (zając, sarny, dzikie koty). Z ptakami sprawa jest kategoryczna – kurczak, indyk, kaczka, gęś, fazany – wszystkie są zakazane. To samo dotyczy wędlin i produktów przetworzonych zawierających mięso: kiełbasy, parówki, słonina, szynka, bacon, pasztet, teryna.
Szczególną uwagę warto zwrócić na produkty z ukrytym mięsem. Wiele zup instant, sosów, przypraw i produktów gotowych zawiera dodatki mięsne (wyciąg mięsny, kwasy aminowe z mięsa) – czytanie etykiet jest ważne dla osób pragnących ściśle przestrzegać postu.
Czy ryba, nabiał i jaja są dozwolone?
Odpowiedź jest jednoznaczna i prosta: ryba, nabiał i jaja są w pełni dozwolone. To jeden z częstszych źródeł zamieszania – wiele osób błędnie uważa, że post oznacza całkowitą wstrzemięźliwość od wszelkich pokarmów odzwierzęcych. Tymczasem kanon 1251 Kodeksu Prawa Kanonicznego mówiący o wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych nigdy nie odnosił się do ryb czy nabiału. Odróżnienie pochodzi z tradycji średniowiecznej, gdy ryby były klasyfikowane jako „nie-mięso” w czasie postu.
Wyjątek dotyczy buliono mięsnego – kwestia ta nie jest całkowicie rozstrzygnięta w prawie kanonicznym. Interpretacja Konferencji Episkopatu Polski zaleca jednak unikanie wywarów mięsnych, chociaż technicznie są one dozwolone. W praktyce wierni rezygnują z bulionu mięsnego na rzecz warzywa lub rybnego, szanując ducha wstrzemięźliwości.
| Kategoria produktu | Dozwolone w piątek | Zakazane w piątek |
|---|---|---|
| Ryby | TAK – wszystkie rodzaje | – |
| Owoce morza | TAK – krewetki, małże, kalmary | – |
| Nabiał | TAK – sery, mleko, masło | – |
| Jaja | TAK – w dowolnej formie | – |
| Warzywa i owoce | TAK – wszystkie | – |
| Mięso lądowe | – | NIE – wołowina, wieprzowina, baranina |
| Drób | – | NIE – kurczak, indyk, kaczka, gęś |
| Wędliny | – | NIE – kiełbasa, słonina, szynka, pasztet |
Różnica między wstrzemięźliwością a postem ścisłym
Dla wielu wiernych pojęcia wstrzemięźliwości, postu zwykłego i postu ścisłego pozostają niejasne. Te terminy mają jednak precyzyjne definicje w prawie kanonicznym i różnią się zarówno zakresom obowiązków jak i osobami, które je dotyczą.
Wstrzemięźliwość – definicja i zasady
Wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych to najmłodsza forma postu, która obowiązuje wszystkich wiernych od ukończenia 14. roku życia. Polega na porzuceniu mięsa – i tylko mięsa – całej ilości posiłków w piątek nie jest ograniczona, można jeść normalne porcje. Wstrzemięźliwość dotyczy każdego piątku roku, z wyjątkami określonymi przez biskupa. W Polsce tradycja zalecenia wstrzemięźliwości w każdy piątek (nawet poza Wielkim Postem) pochodzi z decyzji Episkopatu Polski i stanowi wyraz szczególnej troski polskiego Kościoła o życie duchowe wiernych.
Post ścisły – kiedy obowiązuje i co oznacza
Post ścisły (ieiunium strictum) jest bardziej wymagającą formą pokuty. Łączy wstrzemięźliwość od mięsa z ograniczeniem liczby i wielkości posiłków. Osoba posta ścisłego może spożyć jeden pełny posiłek (w którym powinna się najeść) oraz dwa posiłki lekkie, które łącznie nie powinny równać się jednemu pełnemu posiłkowi. Poza głównym posiłkiem można pić napoje (kawy, mleko, soki) bez ograniczeń. Post ścisły obowiązuje osoby między 18. a 59. rokiem życia i dotyczy dwóch szczególnych dni w roku: Popielca (1. dnia Wielkiego Postu) i Wielkiego Piątku. W 2026 roku Popielec przypada na 18 lutego, a Wielki Piątek na 3 kwietnia.
Post suchy – czym się różni od pozostałych?
Post suchy (xerophagia) to bardzo surowna forma postu praktykowana w tradycji monastycznej, zwłaszcza u mendicantów, bernardynów i kartuzów. Oznacza całkowite powstrzymanie się od ciepłych, gotowanych posiłków – dozwolone są jedynie surowe lub przyrządzone bez ognia produkty: chleb, woda, owoce, warzywa surowe. Post suchy nigdy nie był obowiązkowy dla zwykłych wiernych i pozostaje praktyką dobrowolną osób szczególnie zaangażowanych w życie duchowe lub zakonników.
| Forma postu | Wiek | Obowiązek mięsa | Ograniczenie posiłków | Kiedy obowiązuje |
|---|---|---|---|---|
| Wstrzemięźliwość | Od 14. r. ż. | TAK | NIE | Każdy piątek roku |
| Post ścisły | 18-59 r. ż. | TAK | TAK (1 pełny + 2 lekkie) | Popielec i Wielki Piątek |
| Post suchy | Dobrowolnie | TAK | Tylko surowe/zimne | Praktyka monastyczna |
Kto jest zwolniony z postu w piątek?
Prawo kanoniczne nie jest bezwzględne – przewiduje liczne wyjątki dla osób, które z różnych powodów nie mogą przestrzegać zasad wstrzemięźliwości. Zrozumienie tych wyjątków jest ważne dla osób starających się żyć zgodnie z nauką Kościoła bez szkody dla zdrowia.
Wiek a obowiązek postu – co mówi kanon 1252
Kanon 1252 Kodeksu Prawa Kanonicznego jasno określa granice wiekowe. Obowiązek wstrzemięźliwości od mięsa dotyczy osób, które ukończyły 14. rok życia – to znaczy, że 13-letni chłopiec czy dziewczyna są zwolnieni z tego obowiązku, natomiast 14-letni już nie. Post ścisły (łączący wstrzemięźliwość z ograniczeniem posiłków) wiąże wyłącznie osoby między 18. a 59. rokiem życia – zarówno ludzie poniżej 18. roku jak i powyżej 59. roku są zwolnieni z tego obowiązku, choć mogą go zachowywać dobrowolnie.
Zdrowie, ciąża i inne wyjątki kanoniczne
Chorzy, a szczególnie osoby z przewlekłymi schorzeniami, są zwolnieni z obowiązku postu. Jeśli post stanowiłby zagrożenie dla zdrowia – przykładowo osób z cukrzycą, anemią, zaburzeniami odżywiania czy po niedawnych operacjach – postów nie należy przestrzegać. Kobieta w ciąży i karmiąca piersią są tradycyjnie uważane za zwolnione z postu z racji zwiększonego zapotrzebowania kalورycznego. Teologowie powszechnie akceptują to zwolnienie, choć nie jest ono explicite sformułowane w kodeksie.
Osoby z anoreksją, bulimią lub innymi zaburzeniami odżywiania są zdecydowanie zwolnione – post mogłby pogłębić chorobę i stanowić zagrożenie dla życia.
Kiedy wyjazd lub praca zwalniają z postu?
Wyjazd służbowy czy ciężka praca fizyczna sama w sobie nie stanowią formalnego zwolnienia z postu. Jednak kanon 1245 KPK daje proboszczowi prawo do udzielenia dyspensy (zwolnienia) w uzasadnionych przypadkach. Jeśli osoba pracuje w trudnych warunkach fizycznych i wymaga zwiększonego spożycia kalorii, proboszcz może udzielić dyspensy. Podobnie w przypadku podróży, gdy brak dostępu do bezpiecznej żywności rybnej lub bezmięsnej – decyzja należy do duszpasterza, który musi znać konkretną sytuację wiernego. Generalnie zalecany jest osąd sumienia i porozumienie z księdzem w wątpliwościach.
Post w Wielkim Poście i Adwencie – czy jest surowszy?
Chociaż obowiązek wstrzemięźliwości od mięsa obowiązuje w każdy piątek, pewne okresy liturgiczne mają szczególne znaczenie i podlegają jeszcze bardziej surowym przepisom.
Piątki Wielkiego Postu – dodatkowe zobowiązania
Wielki Post trwający 40 dni przed Wielkanocą to czas szczególnego skupienia na pokucie i nawróceniu. W 2026 roku Wielki Post rozpoczyna się Popielcem 18 lutego i trwa do Wielkiej Soboty 4 kwietnia. Wszystkie piątki Wielkiego Postu podlegają wstrzemięźliwości od mięsa, jednak nie ma dodatkowych obowiązków post ścisłego poza Wielkim Piątkiem. Tradycja polska połącza piątki Wielkiego Postu z unikaniem nie tylko mięsa, ale niekiedy także owoce morza i bardziej wymagającą pokutą – choć nie jest to nakazane prawem.
Popielec i Wielki Piątek – post ścisły obowiązkowy
Dwa dni w roku obowiązuje prawnie post ścisły: Popielec (18 lutego 2026) i Wielki Piątek (3 kwietnia 2026). W te dni osoby między 18. a 59. rokiem życia muszą nie tylko powstrzymać się od mięsa, ale również ograniczyć liczbę posiłków do jednego pełnego i dwóch lekkich. To najsurowsze obowiązki postne roku – choć nadal zmniejszone wobec surowego postu suchego praktykowanego w czasach średniowiecznych.
Adwent a wstrzemięźliwość w piątek
Adwent (poprzedzający Boże Narodzenie) trwa od 30 listopada 2025 do 24 grudnia 2025 i jest okresem duchowego przygotowania do przyjścia Chrystusa. Konferencja Episkopatu Polski zaleca zachowanie wstrzemięźliwości w piątki adwentowe, jednak nie nakłada surowości podobnej do Wielkiego Postu. Polskie tradycje łączą adwent z postną wigilią – szczególnie Wigilia Bożego Narodzenia 25 grudnia to dzień bezmięsnego (postnego) stołu ze słynną tradycją 12 potraw.
Praktyczne przepisy na posty – co gotować w piątek?
Najczęstsza obawa wiernych dotyczy praktyki kulinarnej – co przyrządzić, żeby posiłek był smaczny, satysfakcjonujący i zgodny z postem? Historia i tradycja kuchni klasztornej dostarczają inspiracji.
Zupy i dania jednogarnkowe bez mięsa
Zupa żurek na zakwasie to klasyk polskiej kuchni postnej – przygotowuje się ją tradycyjnie bez kiełbasy, jedynie z dodatkiem jaj i piekarnika. Chlebak, czyli chleb żytni progniewany, fermentowany przez kilka dni, daje charakterystyczną kwaskowatość. Alternatywą jest starter żurowy – dostępny w sklepach przyprawa. Kluski do żurku uzupełniają to danie, czyniąc je pełnowartościowym obiadem.
Zupa rybna po gdańsku jest tradycjonalnym daniem kuhni Trójmiasta, głębokie zakorzeniona w morskiej historii regionu. Przygotowuje się ją z kilku gatunków ryb, dodatkiem śmietany, cebuli, pietruszki i przypraw. Historia tej zupy sięga czasów hanzy i średniowiecznych klasztorów dominikanów, gdzie kuchnia klasztorna stawiała na połączenie dostępnych ingredientów (ryby z Morza Bałtyckiego) z wymogami postu.
Barszcz ukraiński bez mięsa, biały barszcz z żurem, bigos (przygotowany bez mięsa porcji, tylko z warzywami i grzybami), rosół warzywny – to wszystko to pełnowartościowe piątkowe dania.
Ryba na piątek – tradycja klasztorna i regionalna
Śledź jest ryba najczęściej spotykaną na polskim piątkowym stole. Tradycyjnie przygotowuje się go w oleju słonecznikowym z cebulą, przyprawa jałowcową, liśćmi laurowymi i pieprze. Kaszubska tradycja łączy śledzia z musztardą i pomidorami – danie znane jako „śledź po kaszubsku”.
Karp, ryba tradycyjnie pojawiana na polskich stołach wigilijnych, jest doskonały również w piątki post ścisły. Przyrządzony po żydowsku (w sosie pomidorowym ze śliwkami) albo po prostu pieczony w piecu z cytryną i maślanym sosem.
Okoń, pstrąg, dorsz – wszystkie morskie i słodkowodne ryby są dostępne na Targu Rybnym przy Motławie w Gdańsku (Rybackie Pobrzeże), gdzie od wieków rybakami sprzedawane są świeże połowy. Hala Targowa w Gdańsku (ul. Pańska 1) to kolejne lokalne źródło wysokiej jakości ryb i produktów postnych.
Gdańskie inspiracje postne – kuchnia klasztorna dominikanów
Klasztor dominikanów w Gdańsku (ul. Świętego Ducha 16/17, 80-834 Gdańsk, Stare Miasto) ma bogatą tradycję kuchni klasztornej sięgającą średniowiecza. Zakonnicy przez wieki doskonalili sztukę gotowania bezmięsnych dań, łącząc wymogi postu z dobrocią i smakiem. Pierogi z kapustą i grzybami, placki ziemniaczane ze śmietaną, kasza jaglana z grzybami leśnymi – to przepisy, które przetrwały wieki i dziś inspirują współczesnych kucharzy.
Makaron z ricottą i szpinakiem, przygotowany z twarogiem i zieloną rośliną, to szybka włoska inspiracja, doskonała dla osób szukających szybkiego piątkowego obiadu. Piekarskie wypieki Bazyliki Brygidek w Gdańsku (ul. Profesorska 17, 80-856 Gdańsk), gdzie siostry przygotowują chleb według tradycyjnych receptur, stanowią doskonały dodatek do posiłku postnego.
Post piątkowy a duchowość – dlaczego to ważne?
Post nie jest jedynie praktyką dietetyczną czy historyczną tradycją – ma głębokie znaczenie duchowe, które sięga samego serca nauczania chrześcijańskiego.
Znaczenie postu w życiu duchowym według teologii
Post, a szczególnie piątkowa wstrzemięźliwość od mięsa, jest pamiątką Męki Chrystusa. Każdy piątek przypomina wiernym o ofierze dokonanej na krzyżu dla zbawienia ludzkości. Ta regularna praktyka umacnia więź między wiernym a misterium śmierci i zmartwychwstania Pana. Papież Franciszek w swoim Orędziu na Wielki Post 2024 podkreślił, że „post uwalnia od przywiązania do dóbr materialnych” – post ma nas nauczyć niebaczności na przyjemności i pozwolić na duchową pracę nad sobą.
Benedykt XVI, papież emeryt, nauczał w Orędziu na Wielki Post 2009, że „post jest tarczą duszy” – praktyką, która chroni nas przed roztrzaskaniem się duchowego stanu i pomaga skoncentrować się na tym, co ważne dla zbawienia.
Post jako forma solidarności z potrzebującymi
Post ma również wymiar społeczny. Rezygnując z mięsa, wierny solidaryzuje się z głodującymi na świecie. Oszczędności z piątkowego postu tradycyjnie oddawano na cele charytatywne. Caritas Polska, oficjalna organizacja charytatywna Kościoła w Polsce, prowadzi programy solidarnościowe, do których włącza się wielu wiernych poprzez uznanie postu jako formy wyrzeczenia się dla wspólnego dobra.
Ta wymiana mięsa na prostsze jedzenie przypomina, że konsumpcja nie jest celem życia – a oszczędności mogą być przeznaczone na pomoc potrzebującym. Post staje się dzięki temu wyrazem miłości bliźniego i nauką podziału.
Najczęściej zadawane pytania o post w piątek
Czy w piątek post można jeść ryby?
Tak, ryby są w pełni dozwolone podczas piątkowego postu. Zakaz wstrzemięźliwości dotyczy wyłącznie mięsa zwierząt lądowych i ptactwa – ryby słodkowodne, morskie oraz owoce morza są dozwolone każdego piątku i w Wielkim Poście. Ta tradycja pochodzi z czasów średniowiecznych, gdy ryby nie były klasyfikowane jako „mięso” w rozumieniu postu.
Czy post w piątek dotyczy każdego tygodnia czy tylko Wielkiego Postu?
Obowiązek wstrzemięźliwości od mięsa dotyczy wszystkich piątków roku – nie tylko piątków Wielkiego Postu. Konferencja Episkopatu Polski zaleca zachowanie wstrzemięźliwości w każdy piątek jako pamiątkę Męki Chrystusa, przez cały rok liturgiczny. To wyróżnia polskie podejście do postu, które jest bardziej surowe niż w niektórych innych krajach katolickich.
Czy w piątek można jeść nabiał i jaja?
Tak, nabiał (mleko, sery, masło, śmietana, jogurty) oraz jaja są całkowicie dozwolone w piątkowy post. Zakaz dotyczy jedynie mięsa zwierząt lądowych i ptaków, a nie produktów odzwierzęcych takich jak mleko czy jaja. To oznacza, że omlety, piekarnia z masłem, sery – wszystko jest dozwolone w piątek.
Kto nie musi przestrzegać postu w piątek?
Obowiązek wstrzemięźliwości nie dotyczy dzieci poniżej 14. roku życia. Zwolnieni są również chorzy, rekonwalescenci, kobiety w ciąży i karmiące, a także osoby z zaburzeniami odżywiania. Proboszcz może udzielić dyspensy w innych uzasadnionych przypadkach zgodnie z kanonem 1245 Kodeksu Prawa Kanonicznego.
Czy kurczak jest zakazany w piątek post?
Tak, kurczak i wszelki drób (indyk, kaczka, gęś) są objęte zakazem wstrzemięźliwości od mięsa. Zakaz dotyczy mięsa wszystkich zwierząt lądowych i ptaków, dlatego kurczak, zupa z kury ani wyroby drobiowe nie powinny być spożywane w piątek. To czesta źródło błędnych interpretacji – wiele osób uważa, że drób nie jest „mięsem”, ale teologia i prawo kanoniczne są w tej sprawie jasne.
Czym różni się post ścisły od wstrzemięźliwości?
Wstrzemięźliwość to zakaz spożywania mięsa obowiązujący w każdy piątek od 14. roku życia. Post ścisły łączy wstrzemięźliwość z ograniczeniem liczby i ilości posiłków do jednego pełnego i dwóch lekkich – obowiązuje w Popielec i Wielki Piątek osoby między 18. a 59. rokiem życia. Post ścisły jest zatem surowszy i dotyczy tylko dwóch najważniejszych dni roku.
Czy można zastąpić post piątkowy inną formą pokuty?
Tak, Konferencja Episkopatu Polski dopuszcza zamianę wstrzemięźliwości od mięsa na inną formę pokuty w piątki poza Wielkim Postem. Może to być modlitwa, uczynki miłosierdzia lub inna forma wyrzeczenia – decyzja należy do sumienia wiernego, choć wskazane jest porozumienie z duszpasterzem. Jednak samego postu w Popielec i Wielki Piątek nie można zastąpić.
Czy bulion mięsny łamie post w piątek?
Kwestia bulionu mięsnego nie jest jednoznacznie rozstrzygnięta w prawie kanonicznym. Większość teologów i duszpasterzy zaleca jednak unikanie wywarów mięsnych w piątek jako wyraz ducha wstrzemięźliwości. W praktyce wierni rezygnują z bulionu mięsnego na rzecz warzywnego lub rybnego. Sama technika warzenia mięsa bez jego spożywania pozostaje w szarej strefie prawa – ostrożność i osąd sumienia są zalecane.
Mieszkaniec Krzyżanowic i aktywny członek rady parafialnej. Od wielu lat zaangażowany w życie lokalnej wspólnoty. Na stronie parafialnej dba o to, abyście zawsze mieli dostęp do najważniejszych ogłoszeń, a także dokumentuje wydarzenia w naszej galerii. Prywatnie pasjonat historii regionalnej i miłośnik pieszych wędrówek.
