Św. Jan Apostoł – ewangelista, umiłowany uczeń i autor Apokalipsy

Św. Jan Apostoł ewangelista to jedna z najważniejszych postaci Nowego Testamentu – umiłowany uczeń Jezusa, autor Ewangelii, trzech listów i Apokalipsy. Jan, syn Zebedeusza, był jedynym spośród dwunastu apostołów, który nie poniósł śmierci męczeńskiej, a jego nauka o miłości i prawdzie nadal rezonuje w chrześcijańskiej teologii. Jego kult żywo obecny jest także w Gdańsku, gdzie imię i wizerunek Jana zdobią najważniejsze kościoły Starego Miasta.

Kim był święty Jan Apostoł – pochodzenie i powołanie

Syn Zebedeusza – rodzina i środowisko

Jan Apostoł urodził się w rodzinie rybaka Zebedeusza i Salome. Była to rodzina modna, pracująca nad Jeziorem Galilejskim, zwanym także Jeziorem Genezaret. Jan miał brata Jakuba Starszego – obaj bratja (bracia) zajmowali się rybołówstwem na brzegach tego wodnego terenu Palestyny. Środowisko rybacy galilejskie było znane ze swojej bezpośredniości, energii i silnych emocji – cechy, które pierwotnie towarzyszyły obu braciom.

Rodzina Jana była dostatnia na miarę czasów – posiadali własne statki i pracowników, co sugeruje, że Jan nie pochodził z ubóstwa. Matka Jana, Salome, będzie ważną postacią w życiu Pana Jezusa – będzie obecna przy krzyżu i będzie jedną z niewiast przychodzących do grobu po zmartwychwstaniu.

Powołanie nad Jeziorem Galilejskim

Pierwszy kontakt Jana z Jezusem nastąpił, gdy Jan i Jakub naprawiali sieci na brzegu jeziora. Marks opisuje ten moment w Ewangelii (Mk 1,19-20): „Przeszedłszy dalej, zobaczył Jakuba Zebedeusza i jego brata Jana, którzy naprawiali sieci na łodziach. Natychmiast ich powołał”. Była to zatem spontaniczna odpowiedź na wezwanie nauczyciela – bracia porzucili swoje sieci i ojca Zebedeusza wraz z pracownikami i poszli za Jezusem.

To powołanie nie było przypadkowe. Jezus wybierał uczniów, którzy staliby się fundamentem jego Kościoła. Jan, pomimo swojej młodości (tradycja mówi, że mógł mieć około dwudziestu lat), okazał się godny tego wyboru. Od tego momentu stał się jednym z Dwunastu Apostołów – uczniów, którzy towarzyszyli Panu Jezusa przez całą jego publiczną działalność.

Synowie gromu – Jan i Jakub Starszy

Jeśli czytamy w Ewangelii Marka (Mk 3,17), poznajemy ciekawy szczegół: „i przydomkiem nazwał ich Boanerges, to jest Synowie Gromu”. Boanerges to aramejski termin oznaczający dosłownie „synowie burzy” lub „synowie gromu” – przydomek, który Jezus nadał braciom. Co on oznacza?

Ten przydomek odzwierciedla temperament braci – ich gorączkę, wybuchowość emocji, czasem brak powściągliwości. Historia Ewangelii dostarcza przykładów: gdy Samarytanie nie przyjęli Jezusa, Jan i Jakub chcieli sprowadzić na nich ogień z nieba (Łk 9,54). To obrazuje ich wiele entuzjazmu i energii, ale także impulsywności. Jednak z czasem, szczególnie Jan, ukrócił te skłonności i rozwinął naukę o miłości, która będzie charakterystyczna dla jego pism.

Jan jako umiłowany uczeń – wyjątkowa relacja z Jezusem

Ostatnia wieczerza i symbolika miejsca Jana

Jeśli pragniemy zrozumieć, dlaczego Jan jest nazywany „umiłowanym uczniem”, musimy zwrócić uwagę na scenę Ostatniej Wieczerzy. Tylko Ewangelia Jana zawiera określenie „ucznia, którego Jezus miłował” – pojawia się ono pięciokrotnie (J 13,23; 19,26; 20,2; 21,7; 21,20).

W Ostatniej Wieczerzy Jan siedział obok Jezusa. Ewangelia Jana opisuje: „Jeden z uczniów, którego Jezus miłował, siedział na piersi Pana” (J 13,23). To położenie – spoczywanie na piersi – miało głębokie znaczenie kulturowe i duchowe. Ukazywało szczególną więź, bliską relację mistrza z uczniem. To właśnie w tym momencie Jan zadał pytanie o zdrajcę: „Panie, któż to jest?” Jezus odparł szeptem słowa zrozumiałe dla Jany: „To ten, któremu podpowiem kęs” (J 13,26).

Miejsce Jana przy Jezusie nie było przypadkowe. Jan jako najmłodszy być może członków grupy apostolskiej zajmował to szczególne miejsce. To był przywilej, wyraz zaufania i miłości.

Przy krzyżu na Golgocie

Gdy odczytujemy opisy ukrzyżowania, natychmiast rzuca się w oczy obecność Jana. Podczas gdy inni apostołowie – poza Piotrem – uciekli w lęku, Jan stał przy krzyżu. Ewangelia Jana (J 19,26-27) zawiera słowa samego Jezusa skierowane do Jana z krzyża: „Kobieto, oto syn twój”. Następnie zwrócił się do Jana: „Oto matka twoja”.

To słowa pełne znaczenia. Jezus powierzył swoją matkę Marię opiece Jana. Nie było to zwyczajne oddelegowanie zadania – był to akt miłości i zaufania. Jan od tamtej chwili mieszkał razem z Marią, opiekując się nią (J 19,27: „I od tej chwili wziął ją do siebie uczeń”).

Fakt, że Jan był obecny przy krzyżu, wyróżniał go spośród innych apostołów. Wymagało to niezwykłej odwagi w czasach, gdy bycie związanym z skazańcem mogło zagrażać własnym życiem. Jan jednak nie ustąpił.

Powiernictwo Maryi – Oto Matka twoja

Powiernictwo Maryi Matki Bożej to przepiękny przejaw miłości Jezusa zarówno do matki, jak i do Jana. Historia Kościoła zna liczne opowieści o tym, jak Jan troskliwie opiekował się Marią. Tradycja mówi, że Jan był z nią w Efezie i opiekował się nią aż do jej śmierci.

Ta więź między Janem a Marią jest szczególnie czćczona w Kościele wschodnim. W ikonografii Jan jest często przedstawiany u podnóża krzyża, blisko Maryi, co symbolizuje tę bliską relację. Dla wiernych Maria powierzona Janowi jest także niejako powierzona każdemu chrześcijaninowi – są zachęcani, by patrzyli na Marię jak na własną matkę, tak jak Jan.

Ewangelia Jana – czym różni się od pozostałych

Charakter teologiczny i symboliczny

Ewangelia Jana zajmuje szczególne miejsce w Nowym Testamencie. Podczas gdy Mateusz, Marek i Łukasz są nazwani ewangelistami synoptycznymi (ze względu na podobieństwo ich narracji), Jan podąża zupełnie inną drogą.

Ewangelia Jana napisana została ok. 90-100 r. n.e., prawdopodobnie w Efezie, gdzie żyła wspólnota chrześcijańska bliska tradycji janowej. Jest to dzieło mocno teologiczne – nie chodzi tu głównie o dokładne odtworzenie życia Jezusa (jak u synoptyków), ale raczej o ukazanie jego znaczenia teologicznego.

Charakterystyczne dla Jana są długie mowy pożegnalne Jezusa (Jn 14-17), w których nauczyciel wyjaśnia uczniom znaczenie swojej śmierci i powrotu do Ojca. Są to refleksje głębokie na temat miłości, prawdy i Ducha Świętego.

Prolog Ewangelii – Na początku było Słowo

Ewangelia Jana nie zaczyna się, jak u pozostałych ewangelistów, od narodzenia Jezusa czy jego chrztu. Zaczyna się od wizji metafizycznej: „Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, i Słowo było Bogiem” (J 1,1).

To słynny Prolog Jana, który w kilku wersetach zawiera całą teologię wcielenia. „Słowo” to grecki termin Logos – oznacza nie tylko mowę, ale także Rozum, Logikę Wszechświata, samą Boską Mądrość. W prologu Jana czytamy: „I Słowo ciałem się stało i zamieszało wśród nas” (J 1,14).

Dla naszego zrozumienia Jana Apostoła Ewangelisty prolog ten jest kluczowy – ukazuje, że Jan myślał o Jezusie nie tylko jako o nauczycielu czy proroku, ale jako o samej Boskiej Mądrości wcielonej w człowieczeństwo.

Kluczowe cuda i znaki opisane przez Jana

Jan nie opisuje wszystkich cudów Jezusa – wybiera siedem głównych, które nazywa „znakami”. Znaki te mają symboliczne znaczenie:

• Wesele w Kanie Galilejskiej (J 2,1-11) – zmiana wody w wino, pierwszy znak, symbol przemiany i nowego czasu Mesjańskiego
• Uzdrowienie syna urzędnika (J 4,46-54) – moc słowa Jezusa nad czasem i przestrzenią
• Uzdrowienie paralityka (J 5,1-9) – smutek i miłosierdzie Jezusa
• Naznaczenie pięcioma chlebami i dwiema rybami (J 6,1-14) – symbol Eucharystii
• Chodzenie po wodzie (J 6,16-21) – ukazanie boskiej władzy Jezusa
• Uzdrowienie niewidomego od urodzenia (J 9,1-41) – wzrok duchowy, wiary oświecającej
• Wskrzeszenie Łazarza (J 11,1-44) – siódmy i najważniejszy znak, zwycięstwo nad śmiercią

Każdy z tych znaków ma głębokie znaczenie teologiczne. Nie chodzi tylko o cud jako taki, ale o to, co oznacza dla wiary. Łazarz, martwy cztery dni, zostaje wskrzeszony słowem Jezusa – obrazuje to wzkrzeszenie wszystkich ludzi i zwycięstwo Chrystusa nad śmiercią.

Apokalipsa – wizje z wyspy Patmos

Wygnanie za panowania Domicjana

Apokalipsa Jana powstała w niezwykle trudnych warunkach – podczas prześladowań chrześcijan za panowania cesarza Domicjana (81-96 r. n.e.). Jan Apostoł, już sędziwy, został zesłany na wyspę Patmos – małą grecką wysepkę na Morzu Egejskim.

Patmos to wyspa 34 km kwadratowych, dzisiaj miejsce pielgrzymek chrześcijan z całego świata. Tam, w jaskini (obecnie zwana Grotą Apokalipsy), Jan doświadczył wizji, które opisał w Księdze Objawienia. Wyspa Patmos i Grota Apokalipsy wpisane są na listę światowego dziedzictwa UNESCO – świadectwo znaczenia tego miejsca dla chrześcijaństwa.

Treść i symbolika Księgi Objawienia

Apokalipsa Jana to niezwykła kniha – pełna symboliki, obrazów apokaliptycznych, a dla współczesnego czytelnika – trudna do zrozumienia. Składa się z 22 rozdziałów, które zawierają siedem listów do siedmiu Kościołów oraz wizje eschatologiczne.

Początek Apokalipsy jasny: „Ja, Jan, wasz brat i wspólnik w ucisku, w Królestwie i w wytrwaniu w Jezusie, byłem na wyspie zwanej Patmos, ze względu na słowo Boże i świadectwo Jezusa” (Ap 1,9). Jan opisuje wizje, które miał – trony, cztery istoty, które reprezentują czterech ewangelistów (lew – Marek, wół – Łukasz, człowiek – Mateusz, orzeł – Jan), oraz siedem pieczęci.

Apokalipsa Jana jest pełna symboliki liczb. Liczba siedem oznacza doskonałość, liczba czternaście (dwa razy siedem) oznacza Kościół, liczba sześćdziesiąt sześć – to liczba bestii, która wiele wywołuje spekulacji.

Apokalipsa Jana a koniec czasów – jak rozumieć tekst

Wiele osób interpretuje Apokalipsę jako dosłowną przepowiednię konca świata. To jednak błędne podejście. Apokalipsa to gatunek literacki – pismo apokaliptyczne, które posługuje się symboliką i obrazami, nie zawsze dosłownie. Aby prawidłowo czytać Apokalipsę, musimy zrozumieć jej historyczny kontekst.

Jan pisał o prześladowaniach za Domicjana. Chrześcijanie byli prześladowani za to, że nie składali czci cesarskiemu ikonom. Apokalipsa była zatem przede wszystkim słowem pocieszenia dla uciskanej wspólnoty – zapowiadała ostateczne zwycięstwo Boga nad złem i tyrannią, nawet jeśli na razie to nie było widoczne.

Współczesna egzegeza biblijnej podkreśla, że Apokalipsa mówi o „już, ale jeszcze nie” – o tym, że Królestwo Boże już przybyło w Jezusie, ale jego pełne urzeczywistnienie przyjdzie w przyszłości. Nie chodzi o dokładny harmonogram zdarzeń, ale o wiarę, że ostatecznie dobro zwycięży.

Listy Jana – nauka o miłości i prawdzie

Pierwszy List Jana – Bóg jest miłością

Jeśli szukasz najpełniejszego wyrażenia chrześcijańskiej nauki o miłości, Pierwszy List Jana to tekst dla ciebie. W 1 J 4,8 czytamy: „Bóg jest miłością”. To zdanie powtarza się jeszcze raz w 1 J 4,16: „Bóg jest miłością, a kto trwa w miłości, w Bogu trwa, a Bóg w nim”.

Pervyj List Jana to tekst mocno polemiczny – skierowany przeciwko wczesnym herezjom, szczególnie docetyzmowi, który zaprzeczał rzeczywistemu człowieczeństwu Jezusa. Docetyści uważali, że Jezus tylko „wydawał się” człowiekiem, ale jego ciało było pozorem, fantazmatem. Jan kategorycznie zwalczał to błędne nauczanie, twierdząc: „A my widzieliśmy i świadczymy, że Ojciec posłał Syna jako Zbawiciela świata” (1 J 4,14).

Ale właściwe przesłanie 1 Listu to apel do miłości. Jan nieustannie powraca do tematu miłości między braćmi: „Jeśli ktoś mówi: 'Kocham Boga’, a nienawidzi swojego brata, jest kłamcą” (1 J 4,20). Miłość do Boga wyraża się poprzez miłość do braci i sióstr.

Drugi i Trzeci List Jana – adresaci i przesłanie

Drugi List Jana jest bardzo krótki – zaledwie 13 wersetów. Kieruje się do „Wybranej Pani” – który interpretatorzy upatrują tu konkretną gminę chrześcijańską, inni – rzeczywistą kobietę będącą przywódczynią wspólnoty. W liście Jan ostrzega przed „antychrystami”, którzy nie przyznają Jezusa Chrystusa jako wcielonego Słowa Bożego.

Trzeci List Jana jest jeszcze krótszy – zaledwie 15 wersetów – jeden z najkrótszych tekstów całego Nowego Testamentu. Kieruje się do Gajusa, prywatnego przyjaciela Jana. Jest to list bardziej osobisty, pochwałający gościnność Gajusa i krytykujący Diotrefefesa, który chce mieć pierwszeństwo w gminie.

Mimo że są krótkie, listy te dają nam wgląd w życie wczesnych wspólnot chrześcijańskich, ich problemy i spory, oraz nauczanie Jana o prawdzie, miłości i gościnności.

Śmierć czy wniebowzięcie – wyjątkowy los Jana Apostoła

Legenda o nieśmiertelności Jana

Jan Apostoł jest jedynym spośród dwunastu apostołów, który tradycyjnie nie poniósł śmierci męczeńskiej. Podczas gdy Piotr został ukrzyżowany głową w dół, Jakub Starszy powieszony na mieczu, Jan dożył zaawansowanego wieku i zmarł spokojnie.

W tradycji chrześcijańskiej zrodziła się legenda, że Jan wcale nie umarł. Ta legenda wyrosła z błędnego rozumienia słów Jezusa zapisanych w J 21,22-23: „Jezus mu powiedział: 'Jeśli chcę, aby czekał, aż przyjdę, cóż to do ciebie? Ty za mną idź!’. Stąd poszła wśród braci opowieść, że ten uczeń nie umrze”. Ta opowieść jest błędna – Jan jasno potwierdza, że Jezus nie powiedział, że uczeń nie umrze, ale wykorzystano słowa Mistrza do spekulacji.

W średniowieczu pojawiały się opowieści o tym, że Jan żyje gdzieś schowany, czekając na powrót Pana. Te legendy miały charakter pocieszający dla persekwowanych chrześcijan – jeśli nawet jeden z apostołów przeżył, to może i oni przeżyją prześladowania.

Grób w Efezie i bazylika cesarza Justyniana

Tradycja mówi, że Jan spędził ostatnie lata życia w Efezie – starożytnym mieście w dzisiejszej Turcji, w prowincji Izmir. Tam nauczał, pracował nad swoimi pismami i opiekował się Marią Matką Bożą. Zmarł tam ok. 100 r. n.e. w zaawansowanym wieku.

Grób Jana w Efezie stał się ważnym ośrodkiem pielgrzymek chrześcijańskich. W VI wieku, za panowania cesarza Justyniana I Wielkiego (527-565), wzniesiono nad domniemanym grobem Jana wspaniałą bazylikę. Ruiny tej bazyliki można zobaczyć do dziś – jest to jeden z największych zabytków Efezu.

Jan zwany jest w tradycji wschodniej „Theologem” – Teologiem – jedynym spośród apostołów noszącym ten honorowy tytuł obok Grzegorza z Nazjanzu i Symeona Nowego Teologa. Tytuł ten podkreśla znaczenie jego teologicznego nauczania, szczególnie Logiki Boga wyrażonej w jego pismach.

Patron, atrybuty i ikonografia świętego Jana

Czego Jan jest patronem

Święty Jan Apostoł ma liczne patronaty. Jest patronem:

• Teologów i filozofów
• Pisarzy, wydawców i drukarzy
• Księgarzy
• Przyjaźni i miłości braterskiej
• Osób cierpiących na choroby oczu

W Kościele wschodnim Jan ma również patronat nad pielgrzymami i podróżnikami. Szczególna czć oddawana Janowi wyraża się także w powoływaniu się na niego przez mistrzów duchownych i nauczycieli wiary.

Symbole – orzeł, kielich, księga

W ikonografii chrześcijańskiej Jana Apostoła rozpoznajemy po jego charakterystycznych atrybutach:

Orzeł – to symbol Jana wśród czterech istot apokaliptycznych. W Ez 1,10 i Ap 4,7 czytamy o czterech istotach: lwie (Marek), wołu (Łukasz), człowieku (Mateusz) i orle (Jan). Orzeł symbolizuje wzlot myśli do spraw niebieskich – co odpowiada teologicznym wysokościom Ewangelii Jana.

Kielich z wężem – nawiązanie do legendy o próbie otrucia Jana trucizną podczas jego aktywności misyjnej. Tradycja mówi, że Jan przyjął kielich z trucizną, ale Bóg go uchronił i nie umarł. Ten symbol pojawia się w sztuce od średniowiecznego okresu.

Księga Ewangelii – jako jeden z ewangelistów Jan jest zawsze przedstawiany z księgą – dziełem swojej ręki.

Jan Apostoł w sztuce sakralnej – przykłady

Jan Apostoł jest jednym z najczęściej przedstawianych postaci w sztuce chrześcijańskiej. W ikonach wschodnich Jan ukazywany jest zwykle jako młodzieniec bez brody – w odróżnieniu od starszych apostołów. W malarstwie zachodnioeuropejskim tradycja ta zmienia się w bardziej zróżnicowany sposób.

Słynne przedstawienia Jana znajdziemy w:

• Mozaikach w Rawennie (VI w.) – gdzie Jan jest przedstawiony obok Piotra i Pawła
• „Poliptyk Gandawski” Jana van Eycka (1432) – gdzie Jan ukazany jest jako jeden z dwunastu apostołów w scenie Ostatniej Wieczerzy
• Dziełach Caravagia – gdzie Jan przedstawiony jest jako uczeń o młodzieńczych rysach przy krzyżu

W każdym z tych dzieł Juan pozostaje rozpoznawalny dzięki swoim atrybutom – orłowi, kielichowi czy księdze.

Kult świętego Jana w Gdańsku – kościoły i zabytki

Bazylika Świętego Jana przy ulicy Świętojańskiej

W sercu gdańskiego Głównego Miasta, przy ulicy Świętojańskiej 50, stoi Bazylika Świętego Jana – jeden z najcenniejszych zabytków gotyki w Polsce i Europie. Ta przepiękna świątynia, której budowę rozpoczęto w XIV wieku, a konsekrowano w 1390 roku, jest świadectwem bogactwa i pobożności dawnego Gdańska.

Architektura bazyliki to czysty gotyk – imponujące łuki, wznoszące się niemal do nieba wieże, witraże rzucające kolorowe światło na wnętrze. Wnętrze kościoła wypełnione jest zabytkami: barokowe organy (jedna z największych serc muzyczną bazyliki), gotyckie epitafia przywdziane w kamień, na których wyryte są nazwiska bogatych mieszczan Gdańska.

Bazylika przez wiele lat była zwykłym kościołem parafialnym. Jednak w 2022 roku papież Franciszek nadał jej tytuł Bazyliki Mniejszej – honorowy status, który przyznawany jest kościołom o szczególnym znaczeniu dla Kościoła. To był wielki zaszczyt dla Gdańska i dla Bazyliki.

Wezwania kościołów i kaplice Jana w Trójmieście

Gdańsk nie byłby sobą bez kościołów pod wezwaniem świętego Jana. Poza Bazyliką Świętego Jana w Głównym Mieście, inne kościoły w Trójmieście (Gdańsk, Gdynia, Sopot) także czci tego apostoła:

Każdy z tych kościołów stanowi świadectwo trwałości kultu świętego Jana w Trójmieście. Imię i wizerunek Jana zdobią nie tylko wnętrza kościołów, ale także ulice – ulica Świętojańska w Gdańsku przypomina o jego znaczeniu.

Wspomnienie liturgiczne 27 grudnia – jak świętuje się w Gdańsku

Kościół katolicki obchodzi wspomnienie świętego Jana Apostoła i Ewangelisty 27 grudnia – trzy dni po Bożym Narodzeniu, w oktawie Bożego Narodzenia. To jedno z najstarszych świąt apostolskich w kalendarzu kościelnym, sięgające czasów wczesnego Kościoła.

W Bazylice Świętego Jana w Gdańsku 27 grudnia obchodzony jest uroczysty Dzień Świętego Jana. Msza święta celebrowana jest uroczyście, kościół dekorowany jest kwiatami, a wierni przypominają sobie dzieje apostoła i jego nauczanie.

W Gdańsku wciąż żywa jest tradycja czci świętego Jana – zarówno wśród wiernych, jak i w świata naukowskiego, kulturalnym. Bazylika zapraszająca turystów, prowadzi oprowadzenia historyczne, organizuje wystawy poświęcone historii Głównego Miasta i roli Kościoła w jego życiu. Centrum Kulturalno-Edukacyjne Bazyliki Świętego Jana pracuje nad zachowaniem dziedzictwa i popularyzacją wiedzy o tej świątyni.

Jeśli chcesz odwiedzić Bazylikę Świętego Jana, możesz tam dotrzeć tramwajem linii 2, 3, 4 lub 5 – przystanek Brama Wyżynna lub Targ Drzewny. Rozkład jazdy ZTM Gdańsk dostępny jest na stronie ZTM Gdańsk. Warto sprawdzić godziny otwarcia na oficjalnej stronie Bazyliki.

FAQ

Czy Jan Apostoł i Jan Ewangelista to ta sama osoba?

Tradycja katolicka utożsamia Jana Apostoła, syna Zebedeusza, z Janem Ewangelistą – autorem czwartej Ewangelii i Apokalipsy. Część biblistów rozróżnia te postacie, wskazując na możliwość istnienia oddzielnego „Jana Starszego” jako autora pism. Kościół katolicki traktuje je jednak jako jedną osobę i czci ją 27 grudnia jako jednego świętego.

Dlaczego Jan Apostoł jest nazywany umiłowanym uczniem?

Określenie „uczeń, którego Jezus miłował” pojawia się pięciokrotnie wyłącznie w Ewangelii Jana. Tradycja identyfikuje tę postać z samym Janem Apostołem. Podkreśla ono szczególną bliskość Jana z Jezusem – był on obecny przy Ostatniej Wieczerzy, pod krzyżem i przy pustym grobie. Miejsce Jana przy piersi Jezusa podczas Ostatniej Wieczerzy ukazuje głęboką relację między mistrzem i uczniem.

Czy Jan Apostoł napisał Apokalipsę?

Według tradycji chrześcijańskiej Apokalipsę napisał Jan Apostoł podczas wygnania na wyspie Patmos ok. 90-96 r. n.e. Część współczesnych biblistów wskazuje, że autorem mógł być inny chrześcijanin imieniem Jan (tzw. Jan Starszy). Jednak Kościół katolicki włącza Apokalipsę do kanonu Nowego Testamentu jako dzieło Janowe, a tytuł „Jan Teolog” tradycyjnie odnosi się do autora Apokalipsy.

Czego patronem jest święty Jan Apostoł?

Święty Jan Apostoł jest patronem teologów, pisarzy, wydawców, drukarzy, księgarzy, a także przyjaźni i miłości braterskiej. Bywa też wzywany przez osoby dotknięte chorobami oczu. W ikonografii jego atrybuty to orzeł (symbol wzniosłości myśli), kielich z wężem (nawiązanie do legendy o otroczeniu) oraz księga Ewangelii (dzieło jego ręki).

Kiedy jest wspomnienie liturgiczne świętego Jana Apostoła?

Kościół katolicki obchodzi wspomnienie świętego Jana Apostoła i Ewangelisty 27 grudnia – trzy dni po Bożym Narodzeniu, w oktawie Bożego Narodzenia. To jedno z najstarszych świąt apostolskich w kalendarzu liturgicznym Kościoła. W Gdańsku wspomnienie to obchodzone jest uroczyście w Bazylice Świętego Jana.

Jak umarł święty Jan Apostoł?

Jan jest jedynym spośród dwunastu apostołów, który nie poniósł śmierci męczeńskiej. Według tradycji dożył około 100 r. n.e. i zmarł spokojnie w Efezie w podeszłym wieku. Legenda o jego nieśmiertelności wyrosła z błędnej interpretacji słów Jezusa zapisanych w J 21,22-23, gdzie Jezus pytany o los Jana, nie daje jednoznacznej odpowiedzi.

Gdzie w Gdańsku można zobaczyć kościół pod wezwaniem świętego Jana?

Bazylika Świętego Jana znajduje się przy ulicy Świętojańskiej 50 w gdańskim Głównym Mieście. Gotycki kościół z XIV wieku otrzymał w 2022 roku od papieża Franciszka tytuł Bazyliki Mniejszej. Dotrzeć tam można tramwajem linii 2, 3, 4 lub 5 – przystanek Brama Wyżynna lub Targ Drzewny. Kościół zawiera unikatowe barokowe organy, gotyckie epitafia i jest muzeum sztuki sakralnej Głównego Miasta.

Kim był Jan Apostoł według Biblii?

Jan był synem rybaka Zebedeusza i Salome, bratem Jakuba Starszego. Powołany przez Jezusa nad Jeziorem Galilejskim, wszedł do wewnętrznego kręgu trzech najbliższych apostołów (wraz z Piotrem i Jakubem Starszym). Był świadkiem Przemienienia, Ogrodu Oliwnego, Ostatniej Wieczerzy i Ukrzyżowania. Napisał czwartą Ewangelię, trzy listy (1J, 2J, 3J) i Apokalipsę – łącznie cztery księgi Nowego Testamentu. Jest autoryzowany jako „umiłowany uczeń” Jezusa.

Adam Kaczmarek

Mieszkaniec Krzyżanowic i aktywny członek rady parafialnej. Od wielu lat zaangażowany w życie lokalnej wspólnoty. Na stronie parafialnej dba o to, abyście zawsze mieli dostęp do najważniejszych ogłoszeń, a także dokumentuje wydarzenia w naszej galerii. Prywatnie pasjonat historii regionalnej i miłośnik pieszych wędrówek.